Wiadomości
Izrael jest jedynym nabywcą amerykańskich samolotów bojowych stealth F-35, który może wprowadzać w nim modyfikacje. Wiele z nich zostało wykorzystanych w operacji Rising Lion przeciwko irańskim obiektom nuklearnym w czerwcu 2025. USA ściśle kontrolują eksport samolotów F-35 i przyznają Izraelowi bezprecedensową autonomię, niedostępną nawet dla partnerów Tier 1 programu F-35, takich jak Wielka Brytania, ani Tier 2, takich jak Holandia, Włochy czy Norwegia. Europejskie myśliwce F-35 (głównie standardowe warianty F-35A/B) korzystają z oprogramowania, logistyki i modernizacji zarządzanych przez USA, co uniemożliwia przyjęcie tajnych modyfikacji Izraela. W najgorszej sytuacji są państwa takie jak Polska, które nie mają – i nie będą mieć w przewidywalnej perspektywie – żadnego dostępu do systemów F-35. Mogą jedynie ponosić koszty jego eksploatacji i modyfikacji, bez żadnego na nie wpływu.
Izraelski F-35I Adir wykorzystuje lokalne ulepszenia, takie jak system walki elektronicznej Elbit Systems, który zastępuje standardowy model BAE AN/ASQ-239, komputer operacyjny typu plug-and-play do integracji izraelskiej broni, takiej jak pociski Python-5 i bomby SPICE, czy konforemne zbiorniki paliwa zapewniające większy zasięg. Także oprogramowanie zostało dostosowane do izraelskich sieci C4I. Ponadto Adir został zmodyfikowany tak, aby mógł przenosić uzbrojenie podwieszone pod skrzydłami. Modyfikacje te zostały zatwierdzone wyłącznie dla Izraela, aby zapewnić niezależność operacyjną od zagrożeń regionalnych, takich jak irańskie systemy S-400. Ponad 15 tysięcy godzin lotów bojowych F-35I dowiodło ich dużej wartości.
Izrael przekształcił F-35I w centralny ośrodek czujników i centrum C4I. Dzięki udoskonalonemu systemowi zbierania i przetwarzania danych oraz zaawansowanym łączom danych każdy samolot może agregować informacje i wskazywać cele w czasie rzeczywistym innym samolotom myśliwskim, zasobom ISR oraz sieciom naziemnym. Podczas operacji Rising Lion oznaczało to, że F-35I mógł niezauważony tworzyć mapy irańskich systemów obrony powietrznej i celów, a następnie przekazywać doprecyzowane współrzędne i dane o zagrożeniach innym samolotom, zwiększając w ten sposób skuteczność zespołu uderzeniowego, składającego się z około 200 samolotów.
Możliwość kontrolowania przez Izrael oprogramowania F-35I i integrowania własnych aplikacji i bibliotek walki elektronicznej oznacza, że izraelskie wojska lotnicze mogą szybko dostosowywać bazy danych zagrożeń i taktyki do sytuacji, bez konieczności oczekiwania na aktualizacje ze strony USA. Takich możliwości nie mają inni zagraniczni użytkownicy F-35. Zmiany przysługują wyłącznie Izraelowi ze względu na specjalne umowy ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki.
Udostepnij
