Syryjscy Kurdowie ogłaszają autonomię

Ogłoszone plany utworzenia autonomii Kurdów w Syrii to jedynie potwierdzenie pewnego stanu faktycznego, mającego miejsce od dłuższego czasu. Od miesięcy bowiem na terenie północnej Syrii funkcjonowały zręby kurdyjskiej państwowości, w tym m.in. posterunki graniczne/policyjne obsadzane przez członków bojówek / Zdjęcie: Al Monitor

Przedstawiciele największej kurdyjskiej partii politycznej w Syrii, Partii Unii Demokratycznej (PYD), ogłosili plany utworzenia zarządzanej przez siebie Autonomii na północy państwa. Nowy twór polityczny miałby zostać podzielony na trzy jednostki administracyjne (kantony). Nosiłby więc znamiona umiarkowanej federacji. Organem ustawodawczym miałoby stać się zgromadzenie parlamentarne, składające się z demokratycznie wybieranych 82 członków.

Ogłoszone przez PYD zamiary mają charakter deklaratywny. Nie stanowią więc przedmiotu negocjacji z pozostającym formalnie u władzy reżimem w Damaszku, ani też z walczącymi z nim rebeliantami. Według oficjalnego stanowiska syryjskich Kurdów, Autonomia zostanie utworzona na czas trwania wojny domowej. Tajemnicą poliszynela są jednak plany jej dalszego funkcjonowania także po zakończeniu działań wojennych, bez względu na to, kto okaże się ostatecznym wygranym.

Powstanie kurdyjskiej Autonomii w Syrii to wynik nałożenia się na siebie kilku czynników. Stanowi to przede wszystkim potwierdzenie świadomości politycznej Kurdów oraz chęci stanowienia przez nich własnego prawa i częściowej państwowości. Jako taki, omawiany fakt jest tożsamy z działaniami mniejszości kurdyjskiej w Iraku.

Nowopowstała Autonomia stanowi też odpowiedź na wydarzenia ostatnich miesięcy, kiedy to walczący z reżimem Baszara al-Asada rebelianci, obrócili się przeciwko zamieszkującym północ kraju Kurdom (115 tysięcy ofiar w Syrii, 2013-10-01). Ci, nie pozostając dłużni, odpowiedzieli zbrojnie, tworząc liczne bojówki, chroniące zamieszkiwane przez siebie tereny (Syryjscy Kurdowie walczą z al-Kaidą, 2013-08-01, Starcia przy granicy z Irakiem, 2013-10-25).

Utworzenie omawianego ciała politycznego to duży problem dla władz w Ankarze (Kurdowie powrócą do Turcji?, 2013-10-28, Kurdowie wstrzymali odwrót z Turcji, 2013-09-10) i Bagdadzie (Problem kurdyjskich dezerterów w Iraku, 2013-06-12). Zarówno bowiem Turcy, jak i Irakijczycy od lat ścierają się z rosnącymi ambicjami politycznymi lokalnych Kurdów. Autonomia kurdyjska w Syrii może stanowić więc czynnik inicjujący nową falę politycznego poruszenia Kurdów w całym regionie.